„Takiego to ojca miała Maria Odrowska, która pewnego poranka stanęła na ślubnym kobiercu obok Józefa Czyżewskiego. Młodzi zamieszkali w Gdańsku. Zaczął się najbarwniejszy okres tej pomorskiej sagi.
Najpierw zdumiał młody Czyżewski starych gdańskich kupców. Zrobił kilka świetnych transakcji eksportowych i dorobił się fortuny, co w owych raczej kiepskich czasach było przedsięwzięciem nie lada. Potem zjawił się na gdańskich targowiskach i kaszubskich jarmarkach ze swoim osobliwym straganem. Niby to handlował, czym się dało, ale każdy towar pakował w polskie gazety. Sprowadzał je tajemnie z Warszawy i Torunia. Opatrywał nadrukiem „Czytaj i daj drugiemu". Często stawał na beczce i wygłaszał płomienne mowy. Poruszał umysły i serca. Co dzień był w innym miejscu. Gdy pruscy żandarmi czekali na niego w Kościerzynie, on właśnie jechał do Kartuz, gdy czatowali w Malborku, on mówił w Nowym Porcie Polska tu jest i będzie. Niemcy nazwali go — Królem Polaków, Polacy — Prorokiem.
W istocie był żarliwym patriotą. W wyjątkowy sposób łączył w sobie zalety polskiego szlachcica i gdańskiego patrycjusza. Wad jakoś się ustrzegł. Nie złamały go polityczne szykany, gospodarcze klęski, finansowe krachy. Nie wzięła go nawet cholera, której epidemia opanowała Hamburg, kładąc kres jego handlowym interesom. Za każdym razem z jednakowym zapałem zaczynał wszystko od początku.“(13)